2009
Het thema voor het jaar 2009 OverLeven inspireerde ruim 130 kunstenaars om een voorstel in te dienen. Uiteindelijk werd de keuze bepaald op twaalf deelnemers afkomstig uit: Nederland, Italië, Duitsland, Indonesië, Griekenland, Engeland, Japan, USA, Polen.Het eerste gedeelte van de route is steeds gelijk met het pad langs de gletsjerkuil. Daarna komen we in nieuw bos met een veel hoge beuken en komen terecht aan een open ruimte met maisakkers. Daarna steken we de flintenweg over, een weg aangelegd met zwerfkeien die we op de terugweg nogmaals kruisen. Daarna passeren we een schraal dennebos met een ondergroei van gezaaide amerikaans eikenblad. We vervolgen onze weg langs een oude eikenwal en komen tenslotte aan het einde van de wandeling opnieuw bij de gletsjerkuil terecht. De wandeling begint echter zoals ieder jaar bij het informatiepaneel. Dit vindt u als u bij openluchtmuseum Ellert en Brammert te Schoonoord het zandpad aan de Tramstraat inrijdt tussen de huisnummers 81 en 83. In het bos kunt u parkeren. De wandeling wordt vanaf hier duidelijk gemarkeerd. U staat dan vlak voor de Gletsjerkuil: een overblijfsel uit de laatste ijstijd of misschien een gat geslagen door een meteoriet? ( Lees er meer over in de catalogus verkrijgbaar bij VVV kantoren). We gaan bij het grote informatiebord rechtdoor, volgen de routepaaltjes en zien, opgenomen in de gletsjerkuil:

1. Het Nest
Bettino Francini (Italië)
Tussen een reusachtige vierpoot van eikenstammen hangt een donkerbruin, drie meter hoog nest. Uitnodigend hangt er voor de opening een touwlader. ‘Kom erin’lijkt het kunstwerk te zeggen, ‘hier kun je heerlijk rustig overleven en misschien ook wel nadenken over je leven.Op de achtergrond staan nog de overblijfselen van het kunstwerk ‘Pillars of Time’(Piotr Bies, 2008). We gaan even rechtdoor, dan naar rechts en aan het einde van het pad stuiten we op:

2. Rolling Gardens
Thomas Neumaier(Duitsland)
Een vouwwagen en een doormidden gezaagde caravan zijn gevuld met aarde, bedekt met graszoden en beide dragen een jong boompje plus een zwerfkei. Tussen hoge beukenbomen lijken ze te wachten op vertrek. Je eigen miniparadijsje om mee te nemen naar elke locatie die je wilt. Nooit meer op vacantie zonder je eigen makkelijk te onderhouden tuintje. De route vervolgen komen we bij een uitgestrekte maïsakker. In de hoek tegen de bosrand:
3. Fuel Flue
Firman Djamil (Indonesie)
Met zes meter lange eikentakken en veel eikentwijgen werd een toren gebouwd die wat vorm betreft doet denken aan een koeltoren. Eromheen een ring van maïsplanten en twee ringen van oranje (wegens ontsmetting enzo) maiszaad. De oorspronkelijke maisrillen zijn door de kunstenaar weer in orde gebracht. Het gaat over gebruik en misbruik van de natuur. De plek is prachtig en straks in september zal nog slechts een klein deel van de toren boven de golvende mais uittorenen.Ertegenover aan een boom een onderdeel van: 
4. Surviving / About Live
Dimitrios Fotiou (Griekenland)
Het gaat hier om een eigentijds digitaal project. Op een groot aantal plaatsen heeft de kunstenaar dingen verstopt die nodig zijn om te overleven in de huidige tijd zoals bijvoorbeeld een mobieltje, sardines etc. De plaatsen kun je terugvinden op de website www.iamgonnasurvive.com en via het Google GPS systeem.
Als u de routebordjes even negeert en rechtdoor loopt vindt u 50 meter links nog het prachtige spiegeltjesproject van Femke van Dam uit 2007
Terug naar de op de route steken we de flintenweg over en vinden tussen donkere dennen: 
5. Ballerina’s
Marian Meerbeek (Nederland)
Eikentwijgen en –takken vormen hoepelrokken wond de donkerbruine dennenstammen. Ze zweven boven mos en varens en lijken een de bomen mee te slepen is een wervelende dans. De kunstenares liet zich inspireren door de nog steeds levende legende van de Witte Wieven. We komen terecht in een stuk gemengd bos en zien een glanzend object: 
6. Immaculata Chamber
Helen Schell (Engeland)
Een heel normaal tuinkasje staat zomaar los in het bos. Op de bodem witte steenslag er groeit niets. Wat wel gegroeid is in de veertien dagen dat de kunstenares er was, dat zijn de schitterende met de hand gegraveerde afbeeldingen van raketten, zonnestelsels en andere met het heelal verbonden gravures in het helde glanzende glas. Wij moeten de aarde misschien maar verlaten en zo van de natuur redden wat er nog te redden is. Hierna rechtsaf en even verder links. Opnieuw gemengd loofbos en een weinig gebruikt pad. Aan het einde links: 
7. OverLeven
Stephanie Rhode (Duitsland/Nederland)
3 bovenmaatse bedden gedekt met een dikke laag mos nodigen uit om te rusten. Erboven zijn, als in een reusachtige kinderkamer, fragiele witte ‘huisjes’ opgehangen. Uitrusten en genieten van de kleine dingen is hier waarschijnlijk de boodschap. We gaan links en zien de flintenweg weer. De route gaat rechtsaf.
Als u op het kruispunt echter even rechtdoor gaat is links in het bos ook nog het fraaie kunstwerk van Jose Luis Torres uit 2008 te zien.
Terug op de flintenweg gaan we even verderop weer links. Open bos van dennenbomen met een ondergroei van eikenblad. Door de bocht heen staat: 
8. Bio-Tope en Bio-LifeJacket
Nobuho Nagasawa (Japan)
Een echt Nederlands kunstwerk van fietswielen en zandzakken. In Nederland gaat het om te Overleven vooral om nog meer te fietsen lijkt de transparante koepel te zeggen. Uit de zandzakken op de rand zal straks van allerlei opschieten; bloemen en grassen ui de directe omgeving. Om de koepel hangen de reddingsvesten gereed. Je kunt er zaad en aarde en water in meenemen en zo zonder techniese hulpmiddelen overleven. We vervolgen het pad.
Mocht u nog even de originele ‘koperen boom’ van Francois Geissmann (2005) willen zien dan moet op de kruising nog even rechtdoor. Daar ligt dit kunstwerk dat inmiddels een broertje kreeg in Zweeloo. Op 19 juni door koningin Beatrix bezocht.Terug op de route wandelen we lang de wal van eikenhakhout en treffen op de hoek bij de gletsjerkuil een fraai vormgegeven, dode eikenstam: 
9. Zonder Titel
Xavier Rijs (Belgie)
Zeven meter hoog is het kunstwerk dat uit een stuk werd gezaagd uit een dode eikenstam die even verderop in het bos lag. De slanke, slangachtige vorm wordt bekroond door een vorm die herinneringen oproept aan een schotelantenne. De natuur houdt zichzelf bij de tijd lijkt het wel. De kunstenaar maakte er een mooie ruimte omheen waar je even op een stuk boomstam uit kunt rusten nu u bijna aan het einde van de wandeling bent.
Wat we nog zien als we verder lopen met de gletsjerkuil links van ons is aan de rechterkant: De ‘vogel’ (dromenvanger) van Roger Rigort uit 2006 

10. OverLeven
Patrick van Boekel (Nederland)
Voor dit kunstwerk moet u het openluchtmuseum in. Helemaal achteraan vlakbij de Oude Drentse Boerenherberg staan twee zwarte, houten bouwsels. In het grootste bouwsel vindt u foto’s van de oud postbode Jan Dam. Hij vertelt over het overleven in Schoonoord toen er nog nauwelijks bos was.Als u bij het kleine bouwsel over de onderdeur kijkt ziet u daar een filmimpressie met geluid die de sfeer van het overleven probeert te pakken. De toegang tot het museum is niet gratis 
11. Endangered World Life Wall
Xavier Cortada (USA)
Dit werk vindt u bij het Hunebedcentrum in Borger (ca. 10 kilometer). Een muur van zwerkeien en rode baksteen. Het voorterrein van het Hunebedcentrum is verrijkt met een opmerkelijk kunstwerk: ‘’Endangered Worpd Life Wall’ van de Amerikaanse kunstenaar Xavier Cortada. Het bestaat uit een muur van zwerfkeien en 360 rode bakstenen. Op de bakstenen zijn nummers en letters geschilderd. Deze letters en cijfers verwijzen naar de geografische lengtegraad waar een van de 360 dieren leeft die met uitsterven wordt bedreigd. Daar waar een steen is zwartgemaakt is dit reeds gebeurd. (The 360 species were selected from the artist's North Pole Endangered World project, seehttp://www.xaviercortada.com/?EW_species).
Om dit kunstwerk te zien hoeft u geen kaartje voor het Hunebedcentrum te kopen. 
12. Walking
Czeslaw Podlesny (Polen).
Bij de receptie van CenterParcs De Huttenheugte (Dalen) maakte de kunstenaar een krachtig beeld met gespierde armen en het hoofd gehakt uit een grote zwerfkei. Afwachten staat de figuur tussen de bomen. Graag zou hij Drenthe bewandelen en zien hoe t landschap veranderde sinds de zwerfkei die zijn hoofd vormt hier door de gletsjers werd achtergelaten.
Heeft u genoten? Heeft u opmerkingen? Laat ons uw mening weten dat kan eenvoudig door een email te sturen naar info@defluiter.nl