2006
De wandeling
De turbulente geschiedenis van het Oranjekanaal heeft gediend als inspiratiebron voor de 10 kunstenaars die uit zeven verschillende landen afkomstig zijn. Nederland, Duitsland, USA (Californië, New Mexico), Frankrijk, Italië, Wales, Canada. Het is opnieuw een wandeling geworden met verrassende natuur en verrassende kunstwerken.
De wandeling begint bij de 'gletsjerkuil'. Die vindt u als u bij openluchtmuseum Ellert en Brammert te Schoonoord (Tramstraat) de onverharde weg inrijdt gemarkeerd door twee 'Rode Bomen'. De Gletsjerkuil: een overblijfsel uit de laatste ijstijd of misschien een gat geslagen door een meteoriet? ( Lees er meer over in de catalogus verkrijgbaar bij VVV kantoren, openluchtmuseum Ellert en Brammert, recreatiecentrum ’t Kuierpadtien en andere adressen).
In ieder geval treffen we hier het eerste kunstwerk.
We gaan bij het grote informatiebord linksaf, volgen de routepaaltjes en komen bij
1. Lillywhite
Roger Rigorth
Een gigantisch bijennest of een vogelnest voor een uitheemse vogel? Roger Rigorth heeft het gemaakt als een uit een serie die wereldwijd zal worden opgebouwd. Het werk heeft voor hem de betekenis van ‘vanger van gedachten en dromen’. Gedachten en dromen van mensen uit heden en verleden die hier worden verzameld en waarvan hij later een boek wil maken.
Verder wandelend zien we rechts nog een beeld uit 2005 van Tom Gilhespy. Langs de oude eikenwal lopend gaan we linksaf zien nog een glimp van de ‘koperen boom’ (François Geissmann (F)) en komen terecht bij:
2. The Drift
Gwenaël Stamm
De kunstenaar zaagde de ‘huizen’ uit flinke boomstammen, bestreek ze met witte verf en plaatste ze aan de rand van het kleine veenmoeras dat eigenlijk een pingoruïne (zie catalogus) is. Je zou het kunnen zien als symbolische woningen van mensen die vanuit het moeras het bos intrekken. Hij lijkt hiermee een verband te willen leggen tussen de mensen die hier werkten en de manier waarop ze voortdurend moesten verhuizen tijdens de aanleg van het kanaal.
We lopen om de pingoruïne heen. Rechtsaf en volgen dan een smal paadje dat om de ijsbaan (’s winters wordt de vlakte volgepompt met water) heen loopt en komen terecht bij:
3. Het huisje en de goot
Marco Dessardo
150 meter dakgoot verbindt het bos met het huisje van de ijsbaan. Als het regent stroomt het water door de goot en besproeit als het ware het bos. Het is hetzelfde water dat ook in het kanaal valt en zo komt er op symbolische wijze een verbinding tot stand tussen het stromen van het kanaalwater met het stromen van het water in de goot. Dankzij een technische voorziening stroomt er ook bij droog weer regelmatig water door de goot.
Na het huisje komen we terecht aan het Oranjekanaal zelf. Bij het boogbrugje dat hier is aangelegd voor voetgangers en fietsers en tegenwoordig deel uit maakt van de Pieterpadroute. Pal onder de brug dobbert:
4. Rondgaan in cirkels voor het zinken als een steen #2
Brenda Oakes
Stel je voor je staat op de brug, gooit een steen in het verstilde water van het kanaal en ziet de cirkels van golven zich steeds verder uitbreiden tot ze ten slotte weer opgaan in het glanzende water. Hiernaar verwijzen deze cirkels van takken en stukken hout. Je kunt ook denken aan de heftige periode toen het kanaal werd gegraven en beroering bracht in de stille omgeving.
We lopen door de berm langs het kanaal en een paar honderd meter verder drijft in het water:
5. Het kleine kanaal
Sjef Meijman
De ‘Beeldend agrariër’ zoals hij zichzelf noemt ontwierp een minikanaal, hoog en droog boven het wateroppervlak van zijn grote broer. Het wordt omzoomd door bomen uit het bos en het wordt gevoed door water uit het kanaal zelf. Ten minste als er voldoende zonneschijn is. De installatie werkt op zonne-energie en is daarvan afhankelijk. Water keert terug tot water in een eeuwige cyclus.
We steken de weg over (pas op voor het verkeer) en de paaltjes volgend staan we in een donker dennenbos. Hier staat:
6. Sanctuarium
Marc Walter
Sanctuarium betekent letterlijk (Wolters, 1987) heiligdom. Heilig betekent dan weer ‘afgezonderd van’. Een plek dus afgezonderd van de rest van het bos om te dienen als een meditatieplek, als een plek om even na te denken over natuur, de mens erin en hoe dat zich tot elkaar verhoudt. In het midden een minikanaal. Afgezonderd in het heiligdom. Verleden en heden grijpen in elkaar.
Verdergaand neemt het loofbos de overhand. Onder anderen met enorme beuken:
7. Bron van leven
Dick Lubbersen
Koperen spiralen voorzien van een trechter leiden als het ware het hemelwater naar een opvang- en zuiveringssysteem. De gedachte is dat de mensen in de pionierstijd van het kanaal vooral behoefte hadden aan helder, zuiver water als bron voor hun voortbestaan.
Hierna gaan we rechtsaf en komen op het Pieterpad terecht. Linksaf over het fietspad. Van verre zien we het glanzen van:
8. Hangend water
Merijn Vrij
Hij ziet zijn werk van ‘druppels op menselijk formaat’’ (gemaakt van eiken opschot en krimpfolie) als een hommage aan de mensen die het kanaal handmatig groeven. Met daarachter misschien ook de gedachte aan de ‘nutteloosheid’ van hun inspanningen omdat het altijd een noodlijdende zaak is gebleven.
Enkele tientallen meters verder verlaten we het fietspad en gaan rechtsaf. Na een paar honderd meter links en direct rechts een smal paadje in. We lopen nu in de aanplat van dennen die in 1948 tot stand kwam. Het eiken opschot ertussen werd ooit gezaaid. We zien hier:
9. ConFlux; het ontblote landschap
Mie Preckler
De kunstenares ontdekte dat de schijnbare chaos van eikenblad een structuur had. Het werd in rijen gezaaid om te dienen als bonenstaken en decoratieblad voor bloemisten. Haar werk brengt deze regelmaat opeens zeer nadrukkelijk onder onze aandacht. Vandaar ook dat zij het pad verlegde en zo het verschil tussen schijnbare chaos en regelmaat laat beleven.Con Flux betekent samenstromen en kan ook doelen op het samenstromen van het water van het kanaal met het samenstromen van mensen en ideeën zoals in het werk de banen verdorde takken samenstromen.
We volgen het smalle pad en gaan aan het einde rechtsaf. We naderen nu vanaf de andere zijde de gletsjerkuil en hier vinden we het werk:
10. Paalbeelden
Matthew Chase-Daniel
Zeven tot acht meter hoge larikspalen torsen grote bundels materiaal uit de omgeving. Waterplanten uit het Oranjekanaal, aardappels van het land, tarwe bundels, dennenappels en gras. Het lijkt erop dat er tijdens oogstfeesten spontaan offers werden gebracht als dank voor de goede opbrengst. Of werden ze misschien al eerder opgericht om een goede oogst af te smeken? Mooi detail is dat ook de enorme dennenboom bij het project betrokken is.
Vanhier hebben we tevens nog even een prachtig uitzicht over deze open ruimte en beëindigen we de wandeling. Mooi weer? Ook in regenachtige omstandigheden of met mist en sneeuw is het de moeite waard. Terugkomen dus en wij zijn heel benieuwd naar uw reacties.
U kunt ze mailen naar info@defluiter.nl of sturen naar:
Stichting Natuurkunst Drenthe
Meulenakker 6
7845 EP Sleen